Türkiye kripto ve bahis mevzuatı: dört metin, numarası ve tarihiyle

Ödemelerde kripto varlıklar: TCMB yönetmeliği

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın çıkardığı Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik, Resmî Gazete’nin 16 Nisan 2021 günlü, 31456 sayılı nüshasında yer aldı. 5 inci maddesine göre 30 Nisan 2021’de yürürlüğe girdi, 6 ncı maddesine göre de hükümlerini Merkez Bankası Başkanı yürütüyor. Dayanak maddesi iki metni gösteriyor: 1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu’nun 4 üncü maddesi ile 6493 sayılı Kanun’un 12 nci ve 18 inci maddeleri.

Tanım 3 üncü maddenin ilk fıkrasında. Yönetmeliğe göre kripto varlık, dağıtık defter ya da benzeri bir teknolojiyle sanal olarak oluşturulan ve dijital ağlarda dağıtılan, fakat itibari para, kaydi para, elektronik para, ödeme aracı, menkul kıymet veya başka bir sermaye piyasası aracı sayılmayan gayri maddi bir varlıktır. Aynı maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları, bu varlıkların ödemelerde doğrudan ya da dolaylı kullanımını ve böyle bir kullanıma yönelik hizmet sunulmasını kapatıyor.

Muhatap 4 üncü maddede adıyla geçiyor. Ödeme hizmeti sağlayıcıları, ödeme hizmeti sunarken veya elektronik para ihraç ederken kripto varlığa dayanan iş modeli kuramıyor. Ödeme ve elektronik para kuruluşları da kripto varlık alım satımı, saklaması, transferi veya ihracı yapan platformlara giden ya da onlardan gelen fon aktarımlarına aracılık edemiyor. Yönetmelik toplam altı maddelik kısa bir metin; amaç, dayanak, yürürlük ve yürütme maddeleri dışındaki bütün içerik bu iki maddede.

7258 sayılı Kanun, 5 inci madde: beş rol

Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 29 Nisan 1959’da kabul edildi ve 9 Mayıs 1959 tarihli, 10201 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. 5 inci maddenin bugünkü metni 12 Temmuz 2013 tarihli 6495 sayılı Kanun’la geldi. Madde, kanunun verdiği yetkiye dayanmadan yapılan işleri bentlere bölüyor:

• (a) Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahsi ya da şans oyunlarını oynatanlar, bunlara yer veya imkân sağlayanlar.
• (b) Yurt dışında oynatılan bu oyunların internet yoluyla ya da başka bir yolla Türkiye’den oynanmasına imkân sağlayanlar.
• (c) Bu oyunlarla bağlantılı para nakline aracılık edenler.
• (ç) Reklam vererek ya da başka biçimde kişileri oynamaya teşvik edenler.
• (d) Bu oyunları oynayanlar.

İlk dört bent için metin hapis öngörüyor. (d) bendi oynayanları ayrı tutuyor: onlar için yazılan yaptırım hapis değil, mahallin en büyük mülki idare amirinin vereceği idari bir para yaptırımıdır ve bent bunun tutarını beş bin ile yirmi bin lira arasında gösteriyor.

Maddenin sonraki fıkraları başka araçlara geçiyor. Oyuna ayrılan eşya ve oyundan elde edilen mal varlığı değerleri için 5237 sayılı Kanun’un müsadere hükümleri uygulanıyor; tüzel kişiler için onlara özgü güvenlik tedbirleri öngörülüyor; fiilin yapıldığı iş yerleri mülki idare amirince üç ay süreyle mühürleniyor. 22 Nisan 2022 tarihli 7405 sayılı Kanun’la eklenen iki fıkra da Spor Toto Teşkilat Başkanlığı’na Cumhuriyet başsavcılığına doğrudan başvurma ve açılan davaya katılan olarak kabul edilme imkânı veriyor.

5651’e yapılan atıf

7258’in 5 inci maddesi, kendi kapsamındaki fiiller için 4 Mayıs 2007 tarihli 5651 sayılı metne gönderme yapıyor: orada erişimin engellenmesini düzenleyen hükümler bu fiillere de uygulanıyor. 5651 internet ortamındaki yayınları düzenleyen metin; 23 Mayıs 2007’de Resmî Gazete’de yayımlandı.

O metnin 8 inci maddesinin birinci fıkrası bir liste içeriyor. Listede 5237 sayılı TCK’nın 228 inci maddesi de, 25 Mart 2020 tarihli 7226 sayılı Kanun’la eklenen bir bentle 7258 sayılı Kanun’daki fiiller de var. Kararı soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde mahkeme veriyor; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı karar verip hâkimin onayına sunuyor. 24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanun, bu maddedeki «Kurum» ifadelerini «Bakanlık» olarak değiştirdi. Burada anlatılan yalnızca atfın kendisi: hangi metnin hangi mekanizmayı devreye soktuğu.

5237 sayılı TCK, 228 inci madde

5237 sayılı TCK 26 Eylül 2004’te kabul edildi ve 12 Ekim 2004 tarihli, 25611 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. 228 inci maddenin adı şöyle konmuş: «Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama». Birinci fıkra muhatabı da aynı sözlerle tarif ediyor: kumar için yeri ya da imkânı hazırlayan kişi.

Maddenin altı fıkrası şöyle ilerliyor. İkinci fıkra çocuklar söz konusu olduğunda artırım öngörüyor. Üçüncü fıkra, fiilin bilişim sistemleri kullanılarak gerçekleştirildiği hâli ayrıca düzenliyor; 15 Ağustos 2017 tarihli 694 sayılı KHK ile eklendi, 1 Şubat 2018 tarihli 7078 sayılı Kanun’la aynen kabul edildi. Dördüncü fıkra örgüt faaliyeti çerçevesindeki hâle, beşinci fıkra tüzel kişilere ilişkin tedbirlere ayrılmış.

Altıncı fıkra tanımı veriyor: bu metnin uygulanmasında kumar, kazanç amacıyla oynanan ve kârı da zararı da talihe bağlı olan oyundur. 7258 spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarına bakarken, 228 inci madde bu tanıma giren oyunlara bakıyor; iki metnin konusu ve muhatabı aynı değil.

İki metin tek bir yerde kesişiyor. 7258’in 5 inci maddesine 2017’de eklenen bir fıkra, kendi (a)–(ç) bentleriyle birlikte 228 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarını da anıyor ve bunlar için 5271 sayılı CMK’daki bazı soruşturma tedbirlerinin uygulanabileceğini yazıyor.

7518 sayılı Kanun: kripto varlık hizmet sağlayıcıları

7518 sayılı Kanun 26 Haziran 2024’te kabul edildi ve 2 Temmuz 2024 tarihli, 32590 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Kanunun 1 inci maddesi, Sermaye Piyasası Kanunu’nun (6362) tanımlar maddesine, yani 3 üncü maddeye, (aa)’dan (ff)’ye altı bent ekledi. Bentler sırasıyla cüzdanı, kripto varlığı, hizmet sağlayıcıyı, saklama hizmetini, platformu ve TÜBİTAK kısaltmasını tanımlıyor.

Bu metindeki kripto varlık tanımı TCMB’ninkinden farklı kurulmuş. Burada kripto varlık, dağıtık defter ya da benzer bir teknolojiyle elektronik olarak oluşturulup saklanabilen, dijital ağlarda dağıtılan ve değer ya da hak ifade edebilen gayri maddi varlık. Hizmet sağlayıcı tanımı ise platformları, saklama hizmeti veren kuruluşları ve kurulca belirlenecek diğer kuruluşları kapsıyor.

Kanunla eklenen 35/B maddesinin ilk fıkrası, bir kripto varlık hizmet sağlayıcının kurulması ve faaliyete başlaması için kuruldan izin alınmasını şart koşuyor. Metnin muhatabı bu kuruluşlar; okuduğumuz maddelerde casino ya da bahis oyunlarına dair bir hüküm yer almıyor.

Türkiye kripto ve bahis mevzuatı nasıl okunur

Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki metinler «işlenmiş» hâldir: sonradan gelen değişiklikler metnin içine yerleştirilmiş, her birinin yanına parantez içinde tarih ve numara yazılmıştır. 7258’in 5 inci maddesinin başındaki «(Değişik: 12/7/2013–6495/3 md.)» notu bunun örneği; bugünkü cümlelerin hangi tarihten beri böyle olduğunu gösteriyor.

Resmî Gazete’deki nüsha ise yayım günündeki ilk metindir. TCMB yönetmeliği ile 7518 sayılı Kanun’u bu yüzden doğrudan gazetenin kendi sayısından okuduk; ikisinin de o günkü metni burada aktarılanla aynı.

Bir fıkrayı aktarırken üç şeye bakmak işe yarıyor. Birincisi metnin muhatabı: fıkra kimden söz ediyor, bir kuruluştan mı, bir kişiden mi? İkincisi değişiklik notu: cümle hangi tarihten beri bu hâlde? Üçüncüsü atıf: madde başka bir metnin hükmünü mü devreye sokuyor, 7258’in 5651’e yaptığı gibi? Bu üç soru, dört metnin birbirine karıştırılmasını da önlüyor.

Mevzuat Bilgi Sistemi kanunları tertiplere ayırıyor: 1959 tarihli 7258 üçüncü tertipte, 5237 ve 5651 beşinci tertipte duruyor. Bir metni ararken kanun numarasının yanına bu tertip bilgisini de girmek, doğru sayfaya ulaştırıyor.

Çevrim içi casino lisansı nereden geliyor

Bu dört metinde, çevrim içi casino oyunlarına lisans veren bir Türk kurumu geçmiyor. Sıralamadaki operatörlerin lisansları Curaçao ve Anjouan’dan geliyor; numaraları, sahip şirketleri ve sicil sorgularının tarihleri lisans ve güvenlik sayfasında tek tek yazılı.

Kazanç ve kur farkıyla ilgili resmî kaynakların ne yazdığı ayrı bir konu; onu vergi sayfası topluyor.

Yaş sınırı ve yardım

Operatörlerin kendi şartnameleri 18 yaşın altındakilere hesap açmıyor. Kumar ya da bahisle ilgili bir zorlanma yaşayan herkes, Yeşilay Danışmanlık Merkezi’nin (YEDAM, yedam.org.tr) 115 numaralı danışma hattını ücretsiz arayabilir.

Kaynaklar ve okuma tarihi

Bütün metinler 15 Eylül 2026’da açıldı:

• TCMB yönetmeliği: resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/04/20210416–4.htm.
• 7258 sayılı Kanun: mevzuat.gov.tr, kanun numarası 7258, üçüncü tertip.
• 5237 sayılı TCK ve 5651 sayılı Kanun: mevzuat.gov.tr, beşinci tertip.
• 7518 sayılı Kanun: resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/07/20240702–1.htm.

Metinler değişebilir; bir fıkra alıntılanmadan önce aynı adreslerden güncel hâli yeniden açılmalı.

Sık sorulan sorular